İçeriğe geç
TS EN ISO/IEC 17020 AB-0763-M   TS EN ISO/IEC 17025 AB-2070-T   İSGÜM LAB-5055Türkiye genelinde hizmet, 0212 438 52 61
TÜRKAK akreditasyon markası, Muayene TS EN ISO/IEC 17020, AB-0763-MTÜRKAK akreditasyon markası, Deney TS EN ISO/IEC 17025, AB-2070-T
Menü
Raporum Yetişir mi?
Bilgi MerkeziGüncelleme: 22.11.2026

Yemekhane ve Mutfak Ekipmanlarında Topraklama: Benmari, Çay Kazanı, Su Arıtma Cihazı

İşyeri mutfağı, yemekhane ve çay ocağındaki benmari, çay kazanı, endüstriyel fırın ve su arıtma cihazlarının topraklaması neden önemlidir, nasıl kontrol edilir?

Kısa Cevap

Benmari, çay kazanı, endüstriyel fırın, bulaşık makinesi, soğuk oda ve metal gövdeli su arıtma cihazları gibi mutfak ekipmanları, Topraklama Ölçümü kapsamındadır. Islak zemin ve metal gövdenin bir arada olduğu bu alanlarda gövde topraklaması ve 30 mA kaçak akım koruması birlikte kontrol edilmelidir. Bu ekipmanlar periyodik kontrolde en sık atlanan noktalar arasındadır.

Periyodik kontrol denince çoğu işletmenin aklına üretim alanı, panolar ve makineler gelir. Oysa yemekhane, mutfak ve çay ocağı; su, buhar ve metal gövdeli elektrikli cihazların bir arada bulunduğu, elektrik çarpması riskinin en yüksek olduğu alanlardır. Çalışanlar bu cihazlara her gün, çoğu zaman ıslak elle dokunur.

Mutfakta Hangi Ekipmanlar Ölçülür?

  • Benmari ve sıcak tutma üniteleri: Su haznesi ve rezistans bir arada olduğu için gövde topraklaması kritiktir.
  • Çay kazanı ve semaverler: Rezistans yaşlandıkça yalıtım bozulabilir; gövdeye kaçak oluşabilir.
  • Sıcak su kazanları, şofben ve termosifonlar
  • Endüstriyel fırın, ocak, fritöz ve ızgaralar
  • Endüstriyel bulaşık makinesi ve davlumbaz
  • Buzdolabı, derin dondurucu ve soğuk oda: Kapı ve panel gövdeleri dahil
  • Metal gövdeli su arıtma cihazları ve su sebilleri
  • Mutfak prizleri: Koruma iletkeni sürekliliği ve çevrim empedansı
  • Metal tezgâhlar ve evyeler: Elektrikli cihazlara 2,5 m mesafe içindeki metal yapılar

Neden Sık Atlanır?

Mutfak ekipmanları çoğu zaman üretimden ayrı bir alanda bulunur, bir kısmı yemek firması tarafından getirilir ya da sonradan eklenir. Bu yüzden ölçüm listesine girmeyebilir. Oysa mevzuat, cihazın kime ait olduğuna değil, işyerinde çalışanların kullanımında olup olmadığına bakar.

Kontrolde Neler Yapılır?

  1. Cihaz gövdesi ile topraklama barası arasında koruma iletkeni sürekliliği ölçülür.
  2. Cihazı besleyen prizde çevrim empedansı ölçülür.
  3. Mutfak devresindeki kaçak akım rölesinin açma akımı ve açma süresi test edilir.
  4. Kablo, fiş ve priz hasarları gözle kontrol edilir.

Yasal Dayanaklar

  • İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Ek-III 2.3: Topraklama tesisatının yılda bir kez periyodik kontrolü
  • Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği: Gövde topraklaması ve kaçak akım koruması (Madde 8)
  • Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği
  • TS HD 60364-4-41: Elektrik çarpmasına karşı koruma

Çalışanlar İçin Uyarı İşaretleri

  • Cihaza dokununca hafif karıncalanma hissi
  • Kaçak akım rölesinin sık sık atması
  • Fişte veya prizde kararma, erime, yanık kokusu
  • Gövdede çatlak, ezik veya su sızıntısı

Bu işaretlerden biri görüldüğünde cihaz kullanımdan kaldırılmalı ve yetkili kişiye kontrol ettirilmelidir.

Tüm Topraklama Ölçüm Noktaları

Sık Sorulan Sorular

Yemek Firmasına Ait Benmari de Ölçülmeli mi?

Evet. Cihaz işyerinde çalışanların kullanımındaysa elektrik güvenliği işverenin sorumluluğundadır. Yemek firmasıyla yapılan sözleşmede bu kontrolün kim tarafından yaptırılacağı açıkça yazılmalıdır.

Su Arıtma Cihazının Plastik Gövdesi Varsa Ölçülür mü?

Çift yalıtımlı (Sınıf II) plastik gövdeli cihazlarda gövde topraklaması aranmaz. Metal gövdeli cihazlar ise ölçüm kapsamındadır. Cihazın beslendiği prizin kontrolü her iki durumda da yapılır.

Çay Kazanında Kaçak Akım Rölesi Zorunlu mu?

Priz devrelerinde ve ıslak hacimlerde 30 mA kaçak akım koruması aranır. Çay ocakları bu nedenle kaçak akım korumalı devrelerden beslenmelidir.

İlgili Sayfalar